Rằm tháng 7 Âm lịch là thời điểm quan trọng trong năm, khi nhiều gia đình tổ chức lễ Vu Lan (báo hiếu tổ tiên) và cúng cô hồn (bố thí cho chúng sinh). Dù mục đích khác nhau, cả hai đều mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Một mâm cỗ chay cúng Rằm tháng 7 không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn là bữa ăn lành mạnh, tinh tế, phù hợp với tinh thần thanh tịnh của ngày lễ. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn hướng dẫn đầy đủ và chi tiết nhất về cách chuẩn bị một mâm cỗ chay trọn vẹn, từ khai vị đến món ngọt, giúp bạn dễ dàng thực hiện ngay tại nhà.
Dưới đây là tổng hợp 13 món chay chính trong mâm cỗ, được sắp xếp hợp lý để tạo nên một bữa ăn cân bằng và đẹp mắt. Mỗi món đều có hương vị riêng, kết hợp với nhau mang đến trải nghiệm ẩm thực phong phú.
- Giò nấm chay
- Nem rán chay
- Cuốn ngũ sắc
- Phở cuốn
- Xiên nướng BBQ chay
- Cơm cuộn rong biển
- Salad nhiệt đới sốt chanh leo
- Canh nấm đậu hũ ngũ sắc
- Xôi hoa sen
- Bánh bao hoa sen
- Chè bưởi
- Thạch hoa sen và bánh xu xê
- Trà ướp hoa sen
Hãy cùng đi vào chi tiết từng món để chuẩn bị một mâm cỗ vừa đầy đủ, vừa tinh tế.
Có thể bạn quan tâm: Bông Điên Điển – Đặc Sản Vàng Từ Vùng Sông Nước Miền Nam
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Mồi Câu Cá Tra Hiệu Quả: Tổng Hợp Công Thức Và Kinh Nghiệm Thực Tế
Giò Nấm Chay
Giò nấm chay là một món khai vị phổ biến trong các mâm cỗ chay, có vị dai, thơm nấm và gia vị đậm đà. Thay vì mua sẵn, bạn hoàn toàn có thể tự làm tại nhà với nguyên liệu đơn giản.
Nguyên liệu:
- 300g nấm rơm (hoặc nấm mèo)
- 100g đậu xanh
- 50g hạt điều rang
- 2 củ hành tím
- 3 tép tỏi
- 1 thìa cà phê ngũ vị hương
- 2 thìa canh hạt nêm chay
- 1 thìa cà phê đường
- 1/2 thìa cà phê tiêu xay
- Lá chuối (để gói)
Cách làm:
- Nấm rửa sạch, bỏ chân, thái hạt lựu. Đậu xanh ngâm 2 giờ, hấp chín.
- Hành tỏi băm nhỏ. Hạt điều rang xanh, xay thô.
- Trong tô lớn, trộn đều nấm, đậu xanh, hành tỏi, hạt điều. Nêm gia vị: hạt nêm, đường, ngũ vị hương, tiêu. Nếm thử và điều chỉnh.
- Lá chuối làm sạch, cắt thành miếng vuông. Đặt hỗn hợp giò vào lá, gói chặt như hình giò lụa.
- Đun nước sôi, cho giò vào hấp 20-25 phút cho chín. Để nguội bớt, cắt lát dùng kèm dưa leo và rau thơm.
Mẹo nhỏ: Để giò chay dai và thơm hơn, bạn có thể thêm chút bột năng khi trộn nguyên liệu, giúp hỗn hợp dính lại tốt.
Có thể bạn quan tâm: Khổ Qua Nhồi Thịt Có Bao Nhiêu Calo? Phân Tích Chi Tiết
Nem Rán Chay
Nem chay giòn rụm với nhân đa dạng từ khoai môn, cà rốt, nấm và đậu xanh, là món ăn được yêu thích ở mọi lứa tuổi.
Nguyên liệu:
- 200g khoai môn
- 150g cà rốt
- 50g bún tàu
- 20g nấm mèo
- 100g đậu xanh
- 10 miếng bánh tráng nem (bánh đa nem)
- 1 thìa canh hạt nêm chay
- 1/4 thìa cà phê muối
- 1/2 thìa cà phê tiêu xay
- Dầu ăn để rán
Cách làm:
- Khoai môn, cà rốt bào sợi. Bún tàu, nấm mèo ngâm mềm, cắt nhỏ. Đậu xanh ngâm 1 tiếng, hấp chín.
- Vắt khô nước tất cả nguyên liệu bằng khăn sạch để nem giòn.
- Trộn nhân: cho tất cả nguyên liệu vào tô lớn, thêm hạt nêm, muối, tiêu. Đảo đều.
- Đặt nhân lên bánh tráng, cuộn chặt thành hình nem. Cắt thành khúc vừa ăn.
- Đun nóng dầu (khoảng 160-170°C), cho nem vào rán vàng giòn đều các mặt. Vớt nem ra, đặt trên khăn giấy thấm dầu. Tránh xếp chồng nem khi còn nóng để không bị ẩm.
Mẹo nhỏ: Thêm chút bột bắp hoặc bột năng vào nhân sẽ giúp nem giòn lâu hơn.
Có thể bạn quan tâm: Bánh Tráng Cuốn Tây Ninh: Bí Quyết Chế Biến & Hương Vị Đặc Trưng
Cuốn Ngũ Sắc
Gỏi cuốn ngũ sắc với đủ màu sắc tươi ngon từ rau củ, ăn kèm sốt chấm chua ngọt, rất phù hợp làm món khai vị thanh đạm.
Nguyên liệu (cho khoảng 10 cuốn):
- 5 tấm bánh tráng bò bía (bánh tráng cuốn)
- 1 củ cà rốt
- 1 quả dưa chuột
- 1 quả xoài xanh
- 1/2 quả ớt chuông đỏ
- 1/2 củ bắp cải tím
- 100g nấm bào ngư xám
- 2 miếng đậu hũ chiên vàng
- Rau húng quế, hùng lủi
- 2 thìa canh hạt điều rang
Sốt chấm:
- 1 trái ớt sừng
- 5 thìa canh nước quất (hoặc chanh)
- 6 thìa canh đường
- 1.5 thìa canh muối
Cách làm:
- Cà rốt, dưa chuột, xoài xanh, ớt chuông, bắp cải tím thái sợi mỏng. Nấm bào ngư hấp chín, xé sợi. Đậu hũ chiên thái miếng dài.
- Pha sốt chấm: xay nhuyễn ớt sừng với đường, muối, nước quất cho đến khi hòa tan. Có thể để tủ lạnh 1-2 tuần.
- Trải bánh tráng ra, xếp lần lượt rau thơm, các loại rau củ, nấm, đậu hũ, rắc hạt điều. Cuốn chặt thành cuốn tròn.
- Cắt đôi cuốn, trình bày trên đĩa, ăn kèm sốt.
Mẹo nhỏ: Để bánh tráng không bị khô, bạn có thể lau nhẹ mặt bánh bằng khăn ẩm trước khi cuốn.
Phở Cuốn
Phở cuốn đơn giản hơn cuốn ngũ sắc, không có bắp cải tím, phù hợp với những người thích vị thanh khiết của rau sống và bánh phở.
Nguyên liệu:
- 10 tấm bánh phở tươi (loại mỏng dùng để cuốn)
- 1 củ cà rốt
- 1 quả dưa chuột
- 100g đậu hũ chiên
- 100g nấm bào ngư
- Rau húng quế, tía tô, hùng lủi
- Hạt điều rang (tùy chọn)
Sốt chấm: Có thể dùng chung sốt từ cuốn ngũ sắc.
Cách làm:
- Cà rốt, dưa chuột thái sợi mỏng. Nấm bào ngư hấp chín, xé sợi. Đậu hũ chiên thái miếng dài.
- Làm ẩm bánh phở bằng khăn ẩm để mềm.
- Xếp rau thơm, rau củ, nấm, đậu hũ lên bánh phở, cuốn chặt. Cắt đôi và trình bày.
- Ăn kèm sốt chấm ớt sừng chua ngọt.
Xiên Nướng BBQ Chay
Xiên nướng chay với màu sắc bắt mắt, vị đậm đà từ gia vị ướp, được nướng bằng nồi chiên không dầu để giòn mà ít dầu mỡ.
Nguyên liệu (cho 10 xiên):
- 200g nấm đông cô
- 200g tàu hũ kỹ (đậu phụ)
- 1 quả ớt chuông đỏ
- 1 quả dứa
- 1 củ hành tây
- 2 thìa canh nước tương chay
- 1 thìa cà phê bột nêm chay
- 1 thìa cà phê ngũ vị hương
- 1 thìa cà phê đường
- 1 thìa canh dầu ăn
- Que xiên tre
Cách làm:
- Nấm đông cô ngâm qua đêm cho mềm, luộc 1-2 lần với gừng, vắt khô nước, xé nhỏ.
- Tàu hũ kỹ ngâm mềm, cắt vuông 2cm. Ớt chuông, dứa, hành tây cắt miếng cùng kích cỡ.
- ướp nguyên liệu với nước tương, bột nêm, ngũ vị hương, đường, dầu ăn trong 30 phút.
- Xiên xen kẽ các nguyên liệu lên que tre.
- Nướng bằng nồi chiên không dầu (180°C, 15-20 phút) hoặc nướng thanh cho vàng đều hai mặt.
Mẹo nhỏ: Nếu không có nồi chiên không dầu, bạn có thể nướng trong lò nướng (200°C, 15 phút) hoặc áp chảo với ít dầu.
Cơm Cuộn Rong Biển
Cơm cuộn rong biển là món ăn dễ làm, giàu dinh dưỡng, với lớp rong biển giòn và nhân cơm chay đậm đà.
Nguyên liệu:
- 200g cơm nếp (cơm tẻ hoặc cơm cẩm)
- 5 tờ rong biển khô (loại lớn dùng để cuốn sushi)
- 1 củ cà rốt
- 50g dưa leo
- 50g đậu hũ chiên
- 2 thìa canh nước tương chay
- 1 thìa cà phê dầu mè
- 1/2 thìa cà phê tiêu xay
Cách làm:
- Cơm nếp nấu sẵn, để nguội. Cà rốt, dưa leo thái sợi mỏng. Đậu hũ chiên thái hạt lựu.
- Trộn cơm với nước tương, dầu mè, tiêu. Sau đó trộn với cà rốt, dưa leo, đậu hũ.
- Làm ẩm rong biển bằng khăn ẩm 5 phút cho mềm.
- Đặt cơm lên rong biển, cuốn chặt thành hình trụ. Cắt thành khúc.
- Có thể rán sơ lớp ngoài để rong biển giòn hơn.
Salad Nhiệt Đới Sốt Chanh Leo
Salad với đủ màu sắc tươi sáng, sốt chanh leo chua ngọt giúp kích thích vị giác, phù hợp làm món ăn kèm.
Nguyên liệu:
- 1 quả dưa leo
- 1 củ cà rốt
- 1 quả xoài xanh
- 100g dứa
- 50g hạt điều rang
- Rau thơm (húng quế, tía tô)
Sốt chanh leo:
- 1 quả chanh leo
- 2 thìa canh đường
- 1 thìa canh nước mắm chay (hoặc muối)
- 1 củ tỏi băm (tùy chọn)
Cách làm:
- Dưa leo, cà rốt, xoài xanh, dứa thái miếng vừa ăn.
- Pha sốt: vắt chanh leo lấy nước cốt, trộn với đường, nước mắm chay, tỏi băm cho đến khi đường tan.
- Trộn rau củ với sốt, rắc hạt điều và rau thơm. Thưởng thức ngay.
Canh Nấm Đậu Hũ Ngũ Sắc
Canh nấm thanh đạm, ngọt tự nhiên từ nấm và củ quả, với đủ màu sắc từ các nguyên liệu, rất bắt mắt.
Nguyên liệu:
- 200g nấm kim châm
- 150g đậu hũ trắng
- 1 củ cà rốt
- 50g hạt sen
- 50g đậu Hà Lan (đông lạnh)
- 1 củ hành tím
- 1 thìa canh dầu ăn
- Gia vị: muối, tiêu, hạt nêm chay
Cách làm:
- Nấm kim châm rửa sạch, cắt bỏ chân. Đậu hũ cắt miếng vuông. Cà rốt thái hạt lựu. Hạt sen ngâm nước 2 giờ.
- Đun nước sôi (khoảng 1 lít). Cho hành tím đập dập vào nấu.
- Khi nước sôi, cho nấm và cà rốt vào nấu 5 phút.
- Thêm hạt sen, đậu Hà Lan nấu thêm 5 phút.
- Cuối cùng cho đậu hũ vào, nêm muối, hạt nêm, tiêu. Đun sôi nhẹ 2 phút rồi tắt bếp.
- Múc ra bát, rắc hành, mùi tây.
Mẹo nhỏ: Dùng nước hầm từ nấm hoặc rau củ sẽ làm canh ngọt tự nhiên, không cần thêm nhiều gia vị.
Xôi Hoa Sen
Xôi hoa sen là món ngọt truyền thống, với hương thơm dịu của hoa sen và vị dẻo thơm của xôi.
Nguyên liệu:
- 300g gạo nếp
- 200g hạt sen
- 100g đường phèn (hoặc đường cơm)
- 1 thìa cà phê tinh bột nếp (nếu cần)
- Nước hoa sen (nếu có)
Cách làm:
- Gạo nếp ngâm 4-6 giờ, để ráo. Hạt sen ngâm 2 giờ, bỏ lòng sen (có thể dùng lòng sen để làm món khác).
- Cho gạo nếp và hạt sen vào nồi, thêm nước vừa đủ nấu xôi. Nấu như nấu xôi thường.
- Khi xôi chín, cho đường vào, đảo đều trên lửa nhỏ cho đường tan và xôi săn lại. Nếu thấy khô, thêm chút nước hoa sen hoặc nước lã.
- Xôi chín, để nguội, có thể trang trí thêm cánh hoa sen.
Bánh Bao Hoa Sen
Bánh bao chay với nhân hoa sen ngọt mềm, lớp bánh mềm xốp, rất hợp làm món ăn chay trong mâm cỗ.
Nguyên liệu (làm 10 cái):
- Bột bánh bao: 300g bột mì, 1 thìa cà phê bột nở, 1/2 thìa cà phê đường, 150ml nước ấm, 1 thìa canh dầu ăn.
- Nhân: 150g lòng sen, 50g hạt sen, 100g đường, 1 thìa cà phê dầu ăn, 1/2 thìa cà phê bột nếp (nếu cần).
Cách làm:
- Làm bột: trộn bột mì, bột nở, đường. Cho nước ấm và dầu ăn vào, khuấy đều, nhào thành bột mềm, ủ 30 phút.
- Làm nhân: lòng sen xay nhuyễn. Hạt sen hầm mềm với chút nước. Trộn lòng sen, hạt sen, đường, dầu ăn, bột nếp (nếu nhân quá lỏng). Chia nhân thành 10 phần.
- Chia bột thành 10 phần, vo tròn, dùng cây cán quấn mỏng thành miếng bánh. Cho nhân vào, gói kín.
- Đặt bánh lên khăn ướt, ủ 10 phút. Hấp bánh 15-20 phút cho chín.
Chè Bưởi
Chè bưởi với vị chua ngọt thanh mát, thích hợp làm món tráng miệng sau bữa cơm.
Nguyên liệu:
- 1 quả bưởi (lấy thịt bưởi, bỏ hạt)
- 100g đậu đỏ (ngâm sẵn)
- 50g thạch sen (nếu có)
- 100g đường
- 1 thìa cà phê bột năng (pha với nước lạnh)
- 1 lít nước
Cách làm:
- Đậu đỏ ngâm 2 giờ, hấp chín hoặc nấu mềm với ít nước.
- Thịt bưởi bỏ lớp vỏ trắng, cắt miếng vừa ăn.
- Đun nước sôi, cho đường vào, đảo đến khi tan. Thêm thịt bưởi và đậu đỏ vào, đun sôi nhẹ 5 phút.
- Pha bột năng với nước lạnh, cho từ từ vào nồi chè, khuấy đều đến khi chè sánh.
- Cho thạch sen (nếu có) vào, tắt bếp. Để nguội, có thể thêm đá viên khi dùng.
Thạch Hoa Sen và Bánh Xu Xê
Thạch hoa sen trong suốt, mát lành, kết hợp với bánh xu xê (bánh dẻo từ bột nếp) tạo nên món ngọt thanh tao.
Thạch hoa sen:
- 10-15 cánh hoa sen (loại có thể ăn được)
- 500ml nước
- 50g đường
- 1 thìa cà phê bột agar (hoặc gelatin)
Bánh Xu Xê:
- 200g bột nếp
- 100ml nước
- 50g đường
- 1/2 thìa cà phê bột nở
Cách làm thạch:
- Hoa sen rửa sạch, ngâm nước muối loãng 10 phút, để ráo.
- Đun nước sôi với đường, cho bột agar đã pha loãng với chút nước lạnh vào, khuấy đều sôi 2 phút.
- Cho hoa sen vào, đảo nhẹ. Đổ vào khuôn, để nguội, cắt miếng.
Cách làm bánh xu xê:
- Trộn bột nếp, bột nở, đường. Cho nước vào, khuấy đều, không được để clump.
- Để hỗn hợp nghỉ 30 phút. Đổ vào khuôn, hấp 20-25 phút cho chín.
- Cắt bánh thành miếng vuông nhỏ.
Trình bày: Xếp thạch hoa sen và bánh xu xê trên đĩa, có thể rắc thêm dừa nạo.
Trà Ướp Hoa Sen
Trà ướp hoa sen là thức uống thanh khiết, quà tặng tinh thần cho ngày lễ, mang hương thơm dịu của hoa sen.
Nguyên liệu:
- 5-7 cánh hoa sen (loại có thể ướp được)
- 2 thìa canh trà xanh (hoặc trà đạo)
- 1 lít nước
- 1 thìa canh đường (tùy khẩu vị)
Cách làm:
- Hoa sen rửa sạch, ngâm nước muối loãng 15 phút, để ráo.
- Đun nước sôi, để nguội bớt khoảng 80°C. Cho trà vào, ướp 3-5 phút.
- Cho hoa sen vào ấm trà, ướp thêm 5 phút.
- Lọc trà ra, thêm đường nếu cần. Có thể uống nóng hoặc để nguội, thêm đá.
Mẹo nhỏ: Dùng hoa sen tươi sẽ cho hương thơm tự nhiên hơn. Nếu dùng hoa sen sấy khô, cần ướp lâu hơn.
Việc chuẩn bị mâm cỗ chay cúng Rằm tháng 7 đòi hỏi sự tỉ mỉ và tâm huyết. Mỗi món đều góp phần tạo nên một bữa ăn trọn vẹn về cả hình thức lẫn hương vị, thể hiện lòng thành kính và sự biết ơn. Bạn có thể điều chỉnh nguyên liệu và gia vị theo khẩu vị gia đình, quan trọng nhất là tinh thần chân thành khi thực hiện. Chúc bạn có một mâm cỗ thật ý nghĩa và thành công trong việc nấu nướng. Để khám phá thêm nhiều công thức chay và kiến thức ẩm thực sâu sắc, bạn có thể tham khảo thêm tại goigas.vn.